Αποκατάσταση κύριας εισόδου φρουρίου Ρίου

Αποκατάσταση κύριας εισόδου φρουρίου Ρίου

Αντικείμενο της μελέτης αποτελεί η αποκατάσταση της κεντρικής πύλης του κάστρου του Ρίο. Το κάστρο χτίστηκε το 1499 από τον Σουλτάνου Βαγιαζήτ Β’, απέναντι από το κάστρο του Αντιρρίου, για τον έλεγχο του θαλάσσιου περάσματος προς τον Κορινθιακό Κόλπο. Η στρατηγική του θέση το κατέστησε αντικείμενο διεκδίκησης ανάμεσα σε Οθωμανούς και Ενετούς. Στην κύρια πύλη εισόδου, όπως και σε όλο σχεδόν το κάστρο, διακρίνονται οι δύο βασικές οικοδομικές φάσεις, η οθωμανική, η οποία χρονολογείται στα τέλη του 15ου αιώνα (1499), και η ενετική (1687). Αρχικά την κεντρική πύλη διαμόρφωνε ένα μεγάλο τοξωτό άνοιγμα επί του νοτιοανατολικού τείχους. Καθώς εντοπίστηκαν οι αμυντικές αδυναμίες της εξωτερικής πύλης οι Οθωμανοί κατασκεύασαν έναν κυκλικό  πύργο  που προεξείχε από το τείχος. Η πρόσβαση πλέον γίνονταν με άνοιγμα τοποθετημένο κάθετα στο αρχικό τείχος. Η εποπτεία των εισερχόμενων σε αυτό ήταν καλύτερη τόσο από τις τυφεκιοθυρίδες του στρογγυλού πύργου όσο και από τις επάλξεις του αρχικού τείχους. Η προσβολή της νέας πύλης από επιτιθέμενους έγινε δυσκολότερη. Ο νέος στρογγυλός πύργος έχει στην ισόγεια στάθμη τυφεκιοθυρίδες και μία εσοχή με μία κρήνη. Από την κατάρρευση μέρους του θόλου αποκαλύφθηκαν οι δύο από τις τρεις τυφεκιοθυρίδες που βρίσκονταν πάνω από την αρχική πύλη. Επίσης εμφανίστηκε τμήμα του αρχικού τόξου της πρώτης πύλης  που αποδεικνύει ότι η αρχική πύλη στο σημείο αυτό ήταν και ψηλότερη και μεγαλύτερη σε σχέση με την σημερινή. Ο νέος οθωμανικός πύργος είχε στο ανώτερό του τμήμα επάλξεις αντίστοιχης μορφής με τους προγενέστερους κυκλικούς πύργους. Κατά την Ενετική οικοδομική φάση, η οποία χρονολογείται στις αρχές του 18ου αιώνα, το φρούριο επεκτάθηκε βόρεια και δυτικά. Η φρουριακή αρχιτεκτονική λόγω της νέας τεχνολογίας των πυροβόλων όπλων επέβαλε το προμαχωνικό σύστημα. Οι οθωμανικές οχυρώσεις ενσωματώθηκαν ενώ παράλληλα προστέθηκαν νέοι ρομβοειδείς προμαχώνες διευρύνοντας την αρχική επιφάνεια του κάστρου. Και ο πύργος της νέας Οθωμανικής πύλης περιβλήθηκε από ρομβοειδή ενετικό προμαχώνα. Ενδιάμεσα του προμαχώνα και του πύργου, στην κατώτερη στάθμη, κατασκευάστηκε καμαροσκεπής σήραγγα για την αποτροπή υπονόμευσης του τείχους. Σε αυτή την φάση φράχθηκαν οι τυφεκιοθυρίδες της ισόγειας στάθμης. Τμήμα των επάλξεων του πύργου καθαιρέθηκε ώστε να εξασφαλιστεί η πρόσβαση των στρατιωτών από το αρχικό τείχος δια μέσω του πύργου στο νέο προμαχώνα. Η κατάρρευση της πύλης οδήγησε σε επισκευαστικές επεμβάσεις και αλλαγές που έγιναν μετά την κατάληψη του κάστρου από τον στρατηγό Maison το 1828. Αυτές αναγνωρίζονται από την επανάχρηση δομικού υλικού πάνω από την πύλη χωρίς να υπάρχει πρόθεση αποκατάστασης της μορφολογίας της πύλης παρά μόνο επισκευαστική προσέγγιση της λιθοδομής πάνω από το τόξο. Συμπληρώσεις της τοιχοποιίας έγιναν και σε επόμενες περιόδους καθώς υπήρχαν διάφορα τμήματα που κατέρρευσαν. Στόχος της επέμβασης είναι η ανακατασκευή της πύλης της δεύτερης Οθωμανικής φάσης με την επίλυση τόσο ζητημάτων στατικής επάρκειας και επισκευής φθορών όσο και στην αντιμετώπιση αισθητικών προβλημάτων.

Κύριος του Έργου : Εφορεία Αρχαιοτήτων Αχαΐας
Τοποθεσία : Ρίο Αχαΐας
Μελέτη : 2016
Αρχιτεκτονική μελέτη : Μανώλης Βότσης, Φίλιππος Γεροντάκης, Αντώνης Κρασάς

×